LATEN[&]ZIEN: januari 2012

dinsdag 31 januari 2012

maandag 30 januari 2012

STRUNEN EN KLUNEN

SVERIGE

IN SKANDINAVIA HEB JE HET RECHT OVERAL TE GAAN EN TE STAAN

BEHALVE OP PARTICULIERE ERVEN EN DAT GEEFT

EEN IN NEDERLAND ONGEKEND GEVOEL VAN VRIJHEID. BOVENDIEN IS DAAR NOG ZOVEEL RUIMTE

DAT BOUWVALLEN NIET OPGERUIMD HOEVEN TE WORDEN. VEEL 'NEDLAGT SAETERS'

UNIEK!EEN RODE PRULLEBAK IN ROLDE

¿SPIJT VAN KWIJT¿

HET LANDSCHAP IS

EN IS NOOIT KWIJT

IK ZWERF ZONDER SPIJT

HEB WEL WAT MEER TE ZIEN

DAN VERWOEST[LIJN]ING DOOR BOER, BURGER EN OVERHEID

zondag 29 januari 2012

M. Philippa e.a. (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands

-schap achterv.
Onl. watarskap ‘waterloop, waterbron’ [709; ONW], urkuntskap ‘getuigenis’ [10^e eeuw; W.Ps.], giselliskap ‘gezelschap’ [ca. 1100; Will.].
Oorspr. een vrouwelijk nomen actionis bij de wortel van → scheppen 1 ‘creëren’. Zie ook → schappelijk. De betekenis ‘schepping’ zal al vroeg vervaagd zijn tot ‘gestalte, vorm, geaardheid, toestand’, waardoor het woord geschikt werd als achtervoegsel voor abstracte en collectieve zelfstandige naamwoorden.
Os. -skepi; ohd. -scaf (naast -scaft met extra *-ti-achtervoegsel > nhd. -schaft); ofri. -skipe (nfri. -skip); oe. -scipe (ne. -ship); < pgm. *-skapi-.
Aanvankelijk waren de afleidingen op -schap overwegend vrouwelijk, bijv. → boodschap, maar al in de 13^e eeuw werden sommige afleidingen ook onzijdig, bijv. meesterschap, en ontstonden de eerste nieuwe onzijdige afleidingen, bijv.landschap. In de loop van de tijd tekende zich door analogiewerking een globaal betekenisonderscheid af tussen vrouwelijke en onzijdige -schap-afleidingen: afleidingen van bijvoeglijke naamwoorden en werkwoorden zijn vrouwelijk en duiden een hoedanigheid aan (blijdschap, → gemeenschap, vriendschap, zwangerschap, → wetenschap,zeggenschap); afleidingen van zelfstandige naamwoorden kunnen een waardigheid uitdrukken en zijn dan onzijdig (burgemeesterschap, lidmaatschap (zie → lidmaat 2), vaderschap), of een verzameling, waarbij beide woordgeslachten voorkomen: de broederschap, de → maatschap, de vennootschap, het bondgenootschap, het → gezelschap, het landschap (oorspr. ‘gewest, verzameling land’, met latere betekenisuitbreiding).